خودروی شنیدار M163 VADS در دهه ۱۹۶۰ میلادی توسط ایالات متحده توسعه یافت و از سال ۱۹۶۸ وارد خدمت شد. این سامانه در اصل برای جایگزینی سامانه ضد هوایی M42 Duster طراحی شد و با هدف فراهم کردن یک پلتفرم پدافندی متحرک برای مقابله با هواگردهای کمارتفاع، بهویژه بالگردها و هواپیماهای نزدیکشونده، به یگانهای زمینی اضافه شد. ساختار اصلی M163 بر پایه شاسی اصلاحشده خودروی زرهی M113A1 قرار دارد و بخش تسلیحاتی آن شامل توپ چرخشی M168 است که نسخه زمینیشده توپ هوایی M61 Vulcan محسوب میشود.
این سامانه به دلیل استفاده از شاسی شنیدار، قابلیت حرکت در مسیرهای دشوار و همراهی با واحدهای زرهی و مکانیزه را دارد. بدنه M163 از آلیاژ آلومینیومی زرهی ۵۰۸۳ ساخته شده که ضمن کاهش وزن، حفاظت مناسبی در برابر تهدیدات سبک ایجاد میکند. ضخامت زره در بخشهای مختلف بدنه بین حدود ۱۲ تا ۳۸ میلیمتر متغیر است. خدمه این خودرو چهار نفر شامل فرمانده، توپچی، مسئول مهمات و راننده هستند که وظایف هدایت، کنترل آتش، بارگذاری مهمات و هدایت خودرو را بر عهده دارند.
از نظر ابعاد، M163 دارای طول بدنه حدود ۴.۹۳ متر، عرض حدود ۲.۶۹ متر و ارتفاع حدود ۲.۶۶ متر است. وزن عملیاتی این خودرو حدود ۱۲٬۴۶۳ کیلوگرم اعلام شده است. نیروی محرکه این سامانه توسط موتور دیزل Detroit Diesel مدل ۶V-۵۳ تأمین میشود؛ موتوری شش سیلندر، دو زمانه و با توان تقریبی ۲۱۵ اسب بخار که برای حرکت این خودروی شنیدار در شرایط مختلف طراحی شده است.
خودروی M163 از نظر تحرک دارای حداکثر سرعت حدود ۵۶ کیلومتر بر ساعت در جاده بوده و برد عملیاتی آن حدود ۴۸۳ کیلومتر است. همچنین این خودرو قابلیت حرکت در آب را دارد و سرعت آن در شرایط آبی نزدیک به ۶ کیلومتر بر ساعت گزارش شده است. این ویژگیها باعث میشود سامانه بتواند همراه با ستونهای نظامی حرکت کرده و در نقاط مختلف عملیاتی مستقر شود.
سلاح اصلی M163، توپ گاتلینگ M168 Vulcan با کالیبر ۲۰ میلیمتر است. این توپ دارای شش لوله چرخان بوده و با استفاده از مکانیزم گاتلینگ، امکان ایجاد حجم بسیار بالایی از آتش را فراهم میکند. نرخ آتش این سامانه در حالت حداکثری حدود ۳٬۰۰۰ گلوله در دقیقه است و برای کنترل مصرف مهمات و کاهش استهلاک، امکان شلیک در حالت انفجاری کوتاه شامل دستههای ۱۰، ۳۰، ۶۰ یا ۱۰۰ گلولهای وجود دارد. همچنین نرخ آتش عملیاتی و پیوسته آن حدود ۱٬۰۰۰ گلوله در دقیقه است.
مهمات مورد استفاده توپ ولکان شامل گلولههای ۲۰×۱۰۲ میلیمتری است و سامانه تغذیه بدون لینک (Linkless Feed System) برای تأمین مهمات استفاده میکند. در نسخههای مختلف M163، ظرفیت مهمات آماده شلیک و ذخیره تغییر کرده است و برخی نسخههای ارتقایافته ظرفیت حمل مهمات بیشتری نسبت به نمونه اولیه دارند.
از نظر توان درگیری، M163 یک سامانه پدافند نزدیک محسوب میشود. برد مؤثر آن علیه اهداف هوایی بسته به نوع مهمات و شرایط درگیری متفاوت است؛ برای مهمات خودترکان و ترکشزا برد مؤثر حدود ۱۸۰۰ متر اعلام شده است. این سامانه همچنین قابلیت استفاده علیه اهداف زمینی را دارد و برد مؤثر آن در این نقش حدود ۳۰۰۰ متر است.
سامانه هدایت آتش M163 در نسخههای اولیه از ترکیب سامانه اپتیکی و رادار بردسنج استفاده میکرد. رادار AN/VPS-۲ وظیفه اندازهگیری فاصله را بر عهده داشت و سامانه نشانهروی امکان محاسبه پارامترهای لازم برای تیراندازی را فراهم میکرد. این سامانه در نسخههای ارتقایافته مانند PIVADS با بهبود سامانه کنترل آتش، پردازنده دیجیتال و قابلیتهای عملیاتی بهتر توسعه یافت.
خودروی M163 در طول دوران خدمت خود در عملیاتها و رزمایشهای مختلف حضور داشته و در کنار سامانههای موشکی کوتاهبرد مانند MIM-۷۲ Chaparral برای ایجاد یک لایه دفاع هوایی نزدیک مورد استفاده قرار گرفت. اگرچه با توسعه سامانههای جدیدتر موشکی، نقش آن در بسیاری از ارتشها کاهش یافت، اما طراحی آن همچنان نمونهای مهم از ترکیب تحرک زرهی و قدرت آتش بالا در سامانههای پدافند کوتاهبرد به شمار میرود. M163 Vulcan در واقع یک سامانه پدافند نزدیک مبتنی بر فلسفه «سرعت واکنش و حجم آتش» است؛ خودرویی که با شاسی شنیدار، توپ گاتلینگ ششلولهای و توانایی شلیک هزاران گلوله در دقیقه، برای ایجاد یک سپر دفاعی کوتاهبرد در میدان نبرد طراحی شد.
خودروی شنیدار M163
خدمه: ۴ نفر شامل فرمانده، توپچی، مسئول مهمات، راننده
وزن: حدود ۱۲,۴۶۳ کیلوگرم
طول بدنه: حدود ۴.۹۳ متر
عرض: حدود ۲.۶۹ متر
ارتفاع: حدود ۲.۶۶ متر
سلاح اصلی: توپ گاتلینگ ولکان
تعداد لوله: شش
نرخ آتش: ۳,۰۰۰ دور در دقیقه به طور علمی
نرخ آتش درحالت انفجاری کوتاه: شامل ۱۰، ۳۰، ۶۰ یا ۱۰۰ تایی
نرخ آتش عملی و پیوسته: ۱۰۰۰ گلوله در دقیقه
برد مؤثر علیه اهداف هوایی:
حدود ۱۸۰۰ برای مهمات خودترکان و ترکشزا
برد مؤثر علیه اهداف زمینی: حدود ۳۰۰۰ متر
مشخصات عملیاتی خودرو:
موتور دیزل Detroit Diesel مدل ۶V-۵۳، ۶ سیلندر، ۲ زمانه، ۲۱۵ اسب بخار
حداکثر سرعت ۵۶ کیلومتر بر ساعت در جاده
برد عملیاتی ۴۸۳ کیلومتر
سرعت حرکت در آب نزدیک به ۶ بر ساعت
جنس و مقاومت زره؛ آلومینیوم آلیاژی ۵۰۸۳ با ضخامت ۱۲ تا ۳۸ میلیمتر در نازکترین و ضخیمترین نقاط بدنه
انتهای پیام/
