به گزارش اخبار جهادی، رسانه اسرائیلی Ynet در گزارشی با عنوان «محاصره گسترش مییابد؛ انتقام امارات از ایران» نوشته است که تصمیم ابوظبی برای توقف روابط تجاری با تهران، بحث گستردهای درباره پیامدهای آن برای اقتصاد ایران ایجاد کرده است. وزارت خارجه امارات اعلام کرده همه تجارت، مبادلات تجاری و معاملات مالی با ایران «تا اطلاع ثانوی» متوقف خواهد شد و علت این تصمیم را تشدید تنشهایی عنوان کرده که به گفته ابوظبی، امنیت منطقهای و بینالمللی را تهدید میکند.
این تصمیم پس از حادثهای در خلیج فارس اتخاذ شد که امارات آن را به ایران نسبت داده است. وزارت دفاع امارات اعلام کرد دو موشک بالستیک شلیکشده از ایران را شناسایی کرده و ارزیابیهای اولیه نشان میدهد هدف آنها، اهداف دریایی بوده است. موشکها بدون ایجاد خسارت در آبهای خلیج فارس سقوط کردند. مقامهای ایرانی دخالت تهران را رد کرده و این اتهام را بیاساس خواندهاند.
اعلام تعلیق روابط تجاری همچنین تنها چند ساعت پس از تماس تلفنی دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا با محمد بن زاید، رئیس امارات صورت گرفت. رسانه Ynet نوشته است هنوز شواهدی وجود ندارد که نشان دهد واشنگتن مستقیماً خواستار این اقدام شده، اما زمانبندی آن در شرایطی است که دولت آمریکا بهدنبال افزایش فشار اقتصادی بر ایران است.
ضربه به یکی از مهمترین مسیرهای تجاری ایران
اهمیت تصمیم امارات بیش از حجم تجارت مستقیم میان دو کشور است. بر اساس ارقامی که Ynet با استناد به دادههای تجارت جهانی منتشر کرده، حجم تجارت ایران و امارات در سال ۲۰۲۴ حدود ۲۸ میلیارد دلار بوده است. امارات با حدود ۲۱ میلیارد دلار صادرات کالا به ایران، بزرگترین مبدأ وارداتی ایران محسوب میشد و در مقابل حدود ۷ میلیارد دلار، معادل ۱۳ درصد صادرات ایران، به بازار امارات ارسال شده بود.
محمد فرزنگان، استاد اقتصاد خاورمیانه در دانشگاه ماربورگ آلمان، در گفتوگو با آسوشیتدپرس تأکید کرده است که اهمیت امارات برای ایران تنها به تجارت دوجانبه محدود نمیشود. دبی و دیگر مراکز تجاری امارات سالها بهعنوان مرکز «صادرات مجدد» عمل کردهاند و امکان دسترسی شرکتها و بازرگانان ایرانی به کالاها و زیرساختهای تجاری کشورهای ثالث را فراهم کردهاند؛ نقشی که به تهران کمک کرده بخشی از محدودیتهای ناشی از تحریمهای آمریکا را دور بزند یا آثار آنها را کاهش دهد.
به همین دلیل، قطع این مسیر میتواند دسترسی ایران به برخی کالاهای وارداتی، خدمات مالی، شبکههای لجستیکی و تجارت واسطهای را دشوارتر و پرهزینهتر کند. با این حال، فرزنگان هشدار داده است که برای سنجش دقیق اثر اقتصادی این تصمیم، به زمان و دادههای بیشتری نیاز خواهد بود و تشدید رویارویی با ایران برای خود امارات نیز بدون هزینه نیست؛ زیرا اقتصاد این کشور به ثبات منطقه، تجارت بینالمللی، گردشگری و سرمایهگذاری خارجی وابستگی بالایی دارد.
تشدید همزمان فشار آمریکا
تعلیق تجارت ایران و امارات در شرایطی رخ داده که واشنگتن نیز نشانههایی از سختتر شدن سیاست خود در برابر تهران نشان میدهد. ترامپ روز سهشنبه اعلام کرد هیچ مذاکرهای با جمهوری اسلامی ایران در حال انجام یا برنامهریزی نیست و تأکید کرد محاصره دریایی آمریکا علیه بنادر ایران همچنان ادامه خواهد داشت. رویترز نیز این موضع ترامپ را تأیید کرده و گزارش داده اختلافات بر سر تنگه هرمز و شرایط ایران برای کاهش تنش همچنان پابرجاست.
رسانه Ynet همچنین به گزارشی از CNN اشاره کرده که بر اساس آن ترامپ به فرستادگان ارشد خود دستور داده مذاکرات با ایران را متوقف کنند و کاخ سفید در حال حرکت به سوی راهبردی مبتنی بر فشار اقتصادی طولانیمدت است. بر اساس این روایت، هدف واشنگتن افزایش هزینههای اقتصادی برای تهران تا زمانی است که ایران آمادگی بیشتری برای پذیرش شروط آمریکا نشان دهد.
این فشار در شرایطی بر اقتصاد ایران وارد میشود که صندوق بینالمللی پول برای سال ۲۰۲۶ تورم متوسط ۶۸.۹ درصدی و انقباض ۵.۴ درصدی تولید ناخالص داخلی ایران را پیشبینی کرده است. بنابراین بستهشدن یا محدودشدن یکی از مهمترین مجاری تجاری ایران میتواند فشار مضاعفی بر واردات، تجارت خارجی و بازار ارز ایجاد کند، هرچند میزان واقعی این اثر به مدت اجرای تصمیم امارات و توان تهران برای یافتن مسیرهای جایگزین بستگی خواهد داشت.
در مجموع، تصمیم ابوظبی نقطه مهمی در روابط اقتصادی ایران و امارات به شمار میرود. امارات در سالهای گذشته نهتنها یکی از بزرگترین شرکای تجاری ایران، بلکه یکی از مهمترین مسیرهای اتصال اقتصاد ایران به بازارهای جهانی بوده است. اگر تعلیق تجارت و تراکنشهای مالی برای مدت طولانی ادامه پیدا کند، همزمانی آن با تحریمها و محاصره دریایی آمریکا میتواند فشار اقتصادی بر تهران را افزایش دهد؛ اما در مقابل، خطر تشدید تنش در خلیج فارس و تنگه هرمز نیز هزینههای امنیتی و اقتصادی قابلتوجهی برای امارات و دیگر کشورهای منطقه ایجاد خواهد کرد.
انتهای پیام/
